Open kennisdeling: hoe doe je dat?

‘Doe mij een community’

Faceboek, Twitter, LinkedIn, Hyves en Flickr. Deze en andere sociale platforms bieden organisaties de middelen om kennis te delen en samen te werken. Echter, de werkvloer zelf weet zich soms nog geen raad met deze nieuwe mogelijkheden. En dat is zonde.

Netwerken, contacten onderhouden en kennisdeling. Online sociale community’s bieden organisaties en bedrijven tal van nieuwe mogelijkheden. Mogelijkheden die om een nieuwe manier van werken en denken vragen. De individuele medewerker verandert hierbij van toeschouwer naar speler. Wat moet het management van een bedrijf doen om online kennisdeling en samenwerking succesvol te implementeren? Wat is de nieuwe rol van de individuele medewerker? Welke nieuwe manier van werken en denken van de medewerkers is vereist?

Research fellows

De negentiende ICT Sociëteit vond plaats op maandag 6 juli in het Zoetermeerse Restaurant de Sniep. Bolke de Bruin, Tim Hoogenboom en Mark Nijssen waren uitgenodigd om de aanwezigen meer inzicht te geven in de werking én zakelijke mogelijkheden van online sociale netwerken. De Bruin, Hoogenboom en Nijssen, research fellows aan de Universiteit van Amsterdam, zijn alle drie betrokken bij het voortgaande onderzoek naar socialiteit, sociale objecten en sociale software van de Amsterdam Business School. De Bruin en Hoogenboom zijn ook de auteurs van het artikel The Realm of Socialty: notes on the Design of Social Software, dat de ICIS 2007 Best Paper Award heeft gewonnen. Gedrieën gaven zij een presentatie over dit interessante onderwerp.

Socialiteit

De belangrijkste boodschap van de drie onderzoekers: online community’s worden alleen succesvol door vrijwillige deelname van de gebruikers. Het idee van veel organisaties – doe ons een community en de kennisdeling volgt vanzelf – is geforceerd en daardoor niet haalbaar. De term socialiteit staat hierbij centraal. Socialiteit is de menselijke geneigdheid om relaties aan te gaan met andere mensen, groepen te vormen en hierin actief te zijn. Dit gebeurt geheel op vrijwillige basis. Hoogenboom: “Pas wanneer mensen onderling een relatie hebben, gaan zij met elkaar in gesprek. Pas dan vindt kennisdeling plaats. De volgende stap is unfolding (ontvouwen): het onderwerp van gesprek moet gebreken vertonen, niet af zijn, ontleed kunnen worden. Moet uitnodigen tot discussie en dus kennisdeling.”

Wicked problem

Deze socialiteit heeft ook enorm veel invloed op de functionaliteit van de community. De Bruin: “De functionaliteit van een online community is altijd ondergeschikt aan socialiteit. De functionaliteit moet gebaseerd zijn op de manier waarop de deelnemers ervan gebruikmaken.” Dit maakt socialiteit gelijk een wicked problem. “Er is geen test waaruit blijkt of de software van een community werkt”, vertelt Nijssen. “Elke gebruiker geeft er zijn eigen draai aan.” Dat vraagt inzicht en flexibiliteit van de ontwerpers. Hoogenboom: “Sociale software unfold zich continu en stelt onophoudelijk vragen aan de ontwerper. Die moet blijven aanpassen om aan de vraag van de gebruikers tegemoet te komen.”

Kennisdeling

Het onderwerp van de presentatie trok veel belangstelling van het publiek. Met als belangrijkste vraag: hoe creëer je als organisatie een platform waar medewerkers met elkaar in contact komen, het gesprek aangaan en uiteindelijk onderling kennis uitwisselen? “Betrek de toekomstige gebruikers vanaf het begin bij het proces. Luister naar de wensen en behoeften en stel de sociale relatie centraal. Pas na vrijwillige deelname bouwen de gebruikers relaties op, ontdekken zij gemeenschappelijke belangen en gaan zij over tot kennisdeling. Community’s zijn organische platforms die zich constant ontwikkelen en constant vragen om aanpassingen. Eerst socialiteit, daarna kennisdeling”, besluit Hoogenboom.